13- Arapçada Emr-i Hazır / Arapça Gramer Dersleri

ARAPÇADA EMR-İ HAZIR

Arapça eğitimimizin bu dersinde; sülasi babda emir fiil çekimini öğreneceğiz. Daha önce de ifade ettiğimiz gibi Arapçada fiil çekimleri çok önemlidir. Bu sebeple fiil çekimi konularına azami mertebede önem vermelisiniz. Şimdi hazırsanız emir fiil konumuza başlayalım: 

Emir fiil 3 çeşittir: Emr-i Hazır, Emr-i gaib ve Emr-i mütekellim. Şimdi bu üç çeşidi sırasıyla işleyelim:

Emr-i hazır: Karşımızdaki kişi veya kişilerden herhangi bir şeyi yapmasını emir yoluyla istemektir. Emir Arapçada “Git, otur, yaz” gibi olumlu bir şeyi istemektir. Örneğin, “oku, okusun, okuyalım”… Emr-i hazır, muzari fiil tablosunda muhatab ve muhataba çekimlerinden elde edilir. İlk önce emr-i hazırın yapılışını maddeleyelim ve daha sonra bu maddeleri örnek kelimelerde uygulayalım…

Emr-i hazırın yapılışını şöylece maddeleyebiliriz:

1- Önce muzari muhatab ve muhataba çekimi alınır…

2- Başlarındaki muzaraat harfleri atılır. Daha önce öğrendiğimiz gibi, Muzaraat harfleri “elif, te, ye, nun” harfleridir (ا  ت ى ن ). Bu harfler “eteyne” (اَتَيْنَ) kelimesinde bir araya gelmiştir…

3- Müfred muhatab cezimlenir…

4- Cemi müennes hariç sonlarındaki “nun” düşürülür...

5- Muzaraat harfi atıldıktan sonra fiilin ilk harfi sakin olup okunmuyorsa başına bir hemze getirilir. Bu hemzenin harekesi de duruma göre şu şekilde olur: Sülasi fiilin muzaride orta harekesi damme ise, hemze ötrelenir. Fetha veya kesre ise, esrelenir… muzaraat harfi atıldıktan sonra fiilin ilk harfi harekeli ise hemze getirilmez.

Şimdi örnek kelimelerde bu aşamaları teker teker uygulayalım: Mesela, yazdı manasındaki كَتَبَ  fiilinin emr-i muhatabını yapalım:…

  1. Basamak: Bu basamakta fiilin muzari muhatab ve muhataba çekimini alacağız: كَتَبَ fiilinin muzari muhatab ve muhataba çekimi şöyledir:

تَكْتُبُونَ

تَكْتُبَانِ

تَكْتُبُ

Muzari muhatab

تَكْتُبْنَ

تَكْتُبَانِ

تَكْتُبِينَ

Muzari muhataba

 

  1. basamak: bu basamakta, Başlarındaki muzaraat harfleri atılır.

كْتُبُونَ

كْتُبَانِ

كْتُبُ

Muzari muhatab

كْتُبْنَ

كْتُبَانِ

كْتُبِينَ

Muzari muhataba

 

  1. Basamak: Bu basamakta, müfred muhatab cezimlenir:

كْتُبُونَ

كْتُبَانِ

كْتُبْ

Muzari muhatab

كْتُبْنَ

كْتُبَانِ

كْتُبِينَ

Muzari muhataba

 

  1. Basamak: Bu basamakta, Cemi müennes hariç sonlarındaki “nun” düşürülür.

كْتُبُو

كْتُبَا

كْتُبْ

Muzari muhatab

كْتُبْنَ

كْتُبَا

كْتُبِي

Muzari muhataba

  1. Basamak: Bu basamakta, Muzaraat harfi atıldıktan sonra fiilin ilk harfi sakin olup okunmuyorsa, başına bir hemze getirilir.

اكْتُبُو

اكْتُبَا

اكْتُبْ

Muzari muhatab

اكْتُبْنَ

اكْتُبَا

اكْتُبِي

Muzari muhataba

Bu hemzenin harekesi de duruma göre şu şekilde olur: Sülasi fiilin muzaride orta harekesi damme ise, hemze ötrelenir. Fetha veya kesre ise, esrelenir. Örneğimizde orta harf damme olduğu için hemzede damme olur.

اُكْتُبُو

اُكْتُبَا

اُكْتُبْ

Emir muhatab

اُكْتُبْنَ

اُكْتُبَا

اُكْتُبِي

Emir muhataba

Siz yazın

İkiniz yazın

Yaz

 

Şu kaideyi de dikkat edelim: Eğer muzaraat harfi atıldıktan sonra fiilin ilk harfi harekeli ise hemze getirilmez… Şimdi aynı basamakları başka bir fiilde uygulayarak kaideleri pekiştirelim:

Mesela, فَتَحَ  fiilinin emr-i muhatabını yapalım:…

  1. Basamak: Bu basamakta fiilin muzari muhatab ve muhataba çekimini alacağız: فَتَحَ fiilinin muzari muhatab ve muhataba çekimi şöyledir:

تَفْتَحُونَ

تَفْتَحَانِ

تَفْتَحُ

Muzari muhatab

تَفْتَحْنَ

تَفْتَحَانِ

تَفْتَحِينَ

Muzari muhataba

 

  1. basamak: bu basamakta, Başlarındaki muzaraat harfleri atılır.

فْتَحُونَ

فْتَحَانِ

فْتَحُ

Muzari muhatab

فْتَحْنَ

فْتَحَانِ

فْتَحِينَ

Muzari muhataba

 

  1. Basamak: Bu basamakta, müfred muhatab cezimlenir:

فْتَحُونَ

فْتَحَانِ

فْتَحْ

Muzari muhatab

فْتَحْنَ

فْتَحَانِ

فْتَحِينَ

Muzari muhataba

 

  1. Basamak: Bu basamakta, Cemi müennes hariç sonlarındaki “nun” düşürülür.

فْتَحُو

فْتَحَا

فْتَحْ

Muzari muhatab

فْتَحْنَ

فْتَحَا

فْتَحِي

Muzari muhataba

 

  1. Basamak: Bu basamakta, Muzaraat harfi atıldıktan sonra fiilin ilk harfi sakin olup okunmuyorsa, başına bir hemze getirilir.

افْتَحُو

افْتَحَا

افْتَحْ

Muzari muhatab

افْتَحْنَ

افْتَحَا

افْتَحِي

Muzari muhataba

Bu hemzenin harekesi de duruma göre şu şekilde olur: Sülasi fiilin muzaride orta harekesi damme ise, hemze ötrelenir. Fetha veya kesre ise, esrelenir. Örneğimizde orta harf fetha olduğu için hemze esrelenir.

اِفْتَحُو

اِفْتَحَا

اِفْتَحْ

Emir muhatab

اِفْتَحْنَ

اِفْتَحَا

اِفْتَحِي

Emir muhataba

Siz açın

İkiniz açın

 

 Şimdi aynı basamakları son bir örnekte daha uygulayalım:

Mesela, جَلَسَ  fiilinin emr-i muhatabını yapalım:…

  1. Basamak: Bu basamakta fiilin muzari muhatab ve muhataba çekimini alacağız: جَلَسَ fiilinin muzari muhatab ve muhataba çekimi şöyledir:

تَجْلِسُونَ

تَجْلِسَانِ

تَجْلِسُ

Muzari muhatab

تَجْلِسْنَ

تَجْلِسَانِ

تَجْلِسِينَ

Muzari muhataba

 

  1. basamak: bu basamakta, Başlarındaki muzaraat harfleri atılır.

جْلِسُونَ

جْلِسَانِ

جْلِسُ

Muzari muhatab

جْلِسْنَ

جْلِسَانِ

جْلِسِينَ

Muzari muhataba

 

  1. Basamak: Bu basamakta, müfred muhatab cezimlenir:

جْلِسُونَ

جْلِسَانِ

جْلِسْ

Muzari muhatab

جْلِسْنَ

جْلِسَانِ

جْلِسِينَ

Muzari muhataba

 

  1. Basamak: Bu basamakta, Cemi müennes hariç sonlarındaki “nun” düşürülür.

جْلِسُو

جْلِسَا

جْلِسْ

Muzari muhatab

جْلِسْنَ

جْلِسَا

جْلِسِي

Muzari muhataba

 

  1. Basamak: Bu basamakta, Muzaraat harfi atıldıktan sonra fiilin ilk harfi sakin olup okunmuyorsa, başına bir hemze getirilir

اجْلِسُو

اجْلِسَا

اجْلِسْ

Muzari muhatab

اجْلِسْنَ

اجْلِسَا

اجْلِسِي

Muzari muhataba

Bu hemzenin harekesi de duruma göre şu şekilde olur: Sülasi fiilin muzaride orta harekesi damme ise, hemze ötrelenir. Fetha veya kesre ise, esrelenir. Örneğimizde orta harf esre olduğu için hemze de esrelenir.

اِجْلِسُو

اِجْلِسَا

اِجْلِسْ

Emir muhatab

اِجْلِسْنَ

اِجْلِسَا

اِجْلِسِي

Emir muhataba

Siz oturun

İkiniz oturun

Otur

 

Üç örnek ile emr-i hazırın çekimini öğrendik ve her basamağı teker teker gösterdik. Emr-i hazır konusunun burada sonuna geldik. 

Bu dersi tam manasıyla öğrendiğinizden emin olduğunuzda bir sonraki derse geçebilirsiniz.

 Bu ve bunun gibi birçok gramer dersini kolaylıkla öğrenmek için TIKLAYINIZ!!!